به گزارش مشرق،رحیمی، دبیر شورای عالی جوانان و نوجوانان کشور در توئیتی نوشت:
وزیری که نماینده رژیمی است با کارنامهی نسلکشی در غزه، امروز در اوکراین مدعی دفاع از حقوق غیرنظامیان میشود!
اینگونه مواضع نه دفاع از انسانیت، که توهین به عقل و وجدان جهانی است.
نظم بینالمللی وقتی سقوط میکند که الگوریتم بازی پوپ، با معیار دوگانه قضاوت شود.
گرایش روز افزون مردم به داروهای گیاهی باعث شده تصور غلطی شکل بگیرد که «گیاهی» مساوی با «بیخطر» است؛ در حالی که بسیاری از گیاهان دارویی، به دلیل داشتن ترکیبات فعال، می توانند با داروهای شیمیایی یا مرسوم تداخل ایجاد کنند و اثرات درمانی یا عوارض داروها را تغییر دهند.
به گزارش بهداشت نیوز، در این مطلب، چند مورد از تداخلات مهم بین داروهای گیاهی و داروهای رایج بررسی می شود:
گیاهان دارویی رقیق کننده خون
گیاهانی مانند سیر، زنجبیل، جینکو و چای سبز دارای ترکیباتی هستند که خاصیت ضد انعقادی دارند؛ مصرف همزمان آنها با داروهای رقیق کننده خون مانند وارفارین، آسپرین و کلوپیدوگرل می تواند باعث افزایش خطر خونریزی به ویژه در بیماران قلبی یا افرادی شود که تحت عمل جراحی قرار دارند.
گیاهان موثر بر سیستم عصبی
سنبل الطیب، گل راعی(هایپریکوم)، بادرنجبویه و کافئین گیاهی ممکن است بر داروهای ضد افسردگی، ضد صرع و آرام بخش ها اثر بگذارند؛ به عنوان مثال، گل راعی می تواند با مهار آنزیم های کبدی، سطح خونی داروهایی مانند فلوکستین، فنی توئین، و داروهای ضد بارداری را کاهش دهد و باعث کاهش اثر درمانی یا ایجاد تشدید علائم شود؛ از سوی دیگر سنبل الطیب می تواند اثرات آرام بخشی و خواب آوری داروهایی مانند دیازپام، آلپرازولام و لورازپام را افزایش دهد.
گیاهان موثر بر قند خون و فشار خون
شنبلیله، دارچین، جینسینگ و آلوئه ورا ممکن است باعث سایت شرطبندی پوپ قند خون شوند و در بیماران دیابتی که داروهای خوراکی یا انسولین مصرف می کنند، منجر به هیپوگلیسمی شوند؛ همچنین برخی گیاهان مانند زرشک و چای ترش می توانند فشار خون را کاهش دهند و در مصرف همزمان با داروهای آنتی هیپرتانسیو، باعث اُفت فشار بیش از حد شوند.
مشکلات در دوران بارداری و شیردهی
برخی گیاهان مانند ریشه شیرین بیان، جینسینگ و بابونه آلمانی ممکن است در دوران بارداری باعث انقباض رحم، خونریزی یا تحریک هورمونی شوند؛ استفاده از داروهای گیاهی در این دوران باید با مشورت پزشک باشد، حتی اگر «طبیعی» به نظر برسند.
جمع بندی
مصرف داروهای گیاهی به ویژه در افراد سالمند، بیماران مزمن، زنان باردار و کودکان باید با آگاهی و احتیاط انجام شود؛ داروسازان و پزشکان باید از مصرف همزمان گیاهان دارویی توسط بیمار مطلع باشند تا بتوانند تداخلات احتمالی را شناسایی و کنترل کنند.
توجه داشته باشیم که «گیاهی بودن» لزوماً به معنای بی خطر بودن نیست.
مطهری گفت: نظام باید برخی از برخوردهای تندی را که با منتقدان در گذشته داشته کنار بگذارد. خود من بارها اعلام کردم کسی را که صرفا منتقد است و اظهار نظر می کند نمی توانیم به بهانه تشویش اذهان عمومی بازداشت و زندانی کنیم.
شفقنا نوشت: علی مطهری، استاد دانشگاه و نماینده پیشین مجلس، در ارزیابی واکنش جوانان و نخبگان در جنگ ۱۲ روزه گفت: این انسجام قبلا هم در میان ایرانیان وجود داشته است اما با حمله ناجوانمردانه رژیم صهیونیستی به ایران، این روحیه فرصت ظهور و بروز پیدا کرد. اگر بتوانیم کاری کنیم این وحدتی که ایجاد شده حفظ شود، دشمن هم جرأت حمله مجدد پیدا نخواهد کرد.
به اعتقاد نایب رئیس پیشین مجلس شورای اسلامی، در طول جنگ ۱۲ روزه، شاهد حمایت منتقدان زندانی از نظام و نیروهای مسلح بودیم لذا امروز جا دارد به پاس همراهی که منتقدان زندانی، از نظام و نیروهای مسلح داشتند، تخفیف مجازاتی برای آنها در نظر گرفته شود و یا بعضی از آنها حتی می توانند آزاد شوند.
در جنگ تحمیلی ۱۲ روزه اسراییل علیه ایران شاهد حمایت اقشار مختلف کشور خصوصا نسل جوان از نظام جمهوری اسلامی و نیروهای مسلح بودیم؛ درحالی که پیش از این به واسطه انتقاداتی که نسل جوان نسبت به بخشی از رفتارهای حکومت داشتند، نگرانیهایی نسبت به واکنش آنها وجود داشت. به نظر شما آیا واکنش افکار عمومی، بهویژه نسل جوان را می توان نشانهای از بازگشت روحیه ملی، مشارکت عمومی و احساس تعلق به سرنوشت کشور دانست؟
این انسجام قبل از جنگ هم وجود داشت اما موقعیتی برای نشان دادن این روحیه ایجاد نشده بود. تبلیغات زیادی وجود داشت مبنی بر اینکه مردم نارضایتی زیادی دارند و از نظام فاصله گرفتهاند و یا نسل z افکار دیگری پیدا کرده است؛ اما به نظر من همه این تبلیغات، اغراق آمیز بود. بنابراین شرایطی ایجاد شد تا روحیه میهن دوستی و حمایت از نظام و نیروهای مسلح مردم خودش را نشان دهد. در واقع آنچه که پدید آمده است، امر جدیدی نیست بلکه در بطن جامعه ما وجود داشت اما فرصت بروز پیدا نمی کرد و با تجاوز اسراییل به کشور، آشکار شد.
وقتی اسراییل به صورت ظالمانه و فریبکارانه به کشور حمله کرد، مردم پشت سر نظام و نیروهای مسلح قرار گرفته و رشد اجتماعی و سیاسی خودشان را به دنیا نشان دادند؛ مردم با حمایت خود به دنیا اعلام کردند که اگر در مواردی اختلافاتی داریم، اما در دفاع از وطن و انقلاب اسلامی، همه با هم متحد هستیم.
قطعا انسجامی که در این برهه از زمان ایجاد شده است برای آینده کشور بسیار مهم است؛ بنابراین چطور می توان این روحیه ای که به وجود آمده را نهادینه و حفظ کرد؟ حکومت باید چه اقداماتی را انجام دهد؟
اگر بتوانیم کاری کنیم که این وحدتی که ایجاد شده حفظ شود، دشمن هم جرأت حمله مجدد پیدا نخواهد کرد. دو عامل در خصوص حمله دشمن، بسیار بازدارنده است؛ عامل اول همین وحدت مردم ایران و عامل دوم قدرت و آمادگی نیروهای مسلح می باشد. اما راه حفظ انسجام این است که اولا تعصبات گروهی و جناحی را کنار بگذاریم. یعنی مقامات و فعالان سیاسی به اختلافات گروهی و جناحی دامن نزنند. ثانیا نحوه برخورد حکومت با منتقدان بسیار مهم است. منتقدان با اینکه نسبت به آنها بی مهری صورت میگرفت، اما برخی از آنها حتی از داخل زندان و یا خارج از کشور، از نظام و نیروهای مسلح حمایت کردند.
لذا به نظر من، نظام باید برخی از برخوردهای تندی را که با منتقدان در گذشته داشته کنار بگذارد. خود من بارها اعلام کردم کسی را که صرفا منتقد است و اظهار نظر می کند نمی توانیم به بهانه تشویش اذهان عمومی بازداشت و زندانی کنیم؛ بلکه فقط کسانی را که اقدام عملی کرده و آشوب به پا می کنند میتوان بازداشت کرد. در قبل هم روشی که با برخی از منتقدان انجام می شد خوب نبود. لذا امروز جای دارد به پاس آن همراهی که منتقدان زندانی از نظام و نیروهای مسلح داشتند، تخفیف مجازاتی برای آنها در نظر گرفته شود و یا بعضی از آنها آزاد شوند. این هم یکی از عواملی است که وحدت و انسجام را حفظ میکند.
راه سوم برای حفظ انسجام این است که مردم به جنگ روانی که دشمن راه می اندازد توجه نکنند. اکثر رسانه های فارسی زبان خارجی، حامی اسراییل هستند و اخباری را که ارائه می دهند نباید به راحتی پذیرفت. به اخبار داخلی خودمان هم نباید بی اعتماد باشیم. البته ممکن است بخش خبر صدا و سیما از نظر افراد و کارشناس، ایده آل نباشد اما نباید به رسانه های خارجی پناه برد.
مساله حمایت و پیروی از رهبر انقلاب هم مهم است تا دشمن بداند که ملت در پشت سر رهبری قرار دارند و آنچه را که کل نظام تشخیص دهد، مردم حمایت می کنند.
بنابراین می توان گفت حمله اخیر میتواند به فرصتی برای تحول در شیوههای حکمرانی داخلی ایران تبدیل شود؟
بله همینطور است . زمان آن فرارسیده است که برخی از روش های گذشته در برخورد با منتقدان تغییر پیدا کند و مشارکت مردم در اداره کشور بیشتر شود. برای افزایش مشارکت مردم در اداره کشور باید نحوه برگزاری انتخاباتها از نظر بررسی صلاحیت نامزدها و غیره تغییر کند. وقتی میزان مشارکت بالا باشد، دشمن جرأت حمله به کشور را نخواهد داشت. در چند انتخابات اخیر، میزان مشارکت مردم پایین آمده بود. از سوی دیگر حماس، حزب الله و مقاومت عراق هم تضعیف شدند. لذا دشمن احساس کرد که بهترین وقت برای حمله به ایران است.
البته این وحدت و انسجامی که ایجاد شده نباید باعث شود که برخی از اصول خودمان را فراموش کنیم . شما دیدید که اقشار مختلفی وارد میدان شدند. مثلاً خانم های کم حجاب هم از رهبری و نظام حمایت کردند. یک عده گفتند که از این به بعد فرقی بین با حجاب و بیحجاب نیست. اینها حرفهای احساسی است. هر چیزی در جای خود.
پیرو صحبت هایی که مطرح کردید به نظر شما چرا مؤلفه «ملیت» در کنار «دیانت»، تاکنون جایگاه روشنی در نظام حکمرانی نداشته است؟
تفکیک این دو از هم کار غلطی است. شهید مطهری در کتاب “خدمات متقابل اسلام و ایران” موضوع رابطه اسلام و ایران را کاملا روشن کرده است. در دوران پهلوی، به دنبال این بودند که کشور را به ایران قبل از اسلام و ایران باستان باز گردانند.
لذا جشن های ۲۵۰۰ ساله را برگزار و تاریخ بازی پوپ را تبدیل به تاریخ شاهنشانی کردند تا اسلام زدایی صورت بگیرد و عنوان کنند که ملیتی داریم که جدای از اسلام است. تبلیغ می کردند که اسلام امر بیگانه برای ملت ایران است درحالی که این استدلال، غلط است. اگر فکر و مکتبی از بیرون آمده باشد اما مردم آزادانه آن را پذیرفته باشند بیگانه به شمار نمی رود.
اینکه چیزی ملی به حساب آید نه بیگانه، دو معیار دارد. اول اینکه آن چیز به طور آزادانه و از روی اختیار توسط ملت پذیرفته شده باشد و دوم این که رنگ ملت و نژاد خاصی را نداشته باشد. در مورد اسلام هر دو شرط وجود دارد. لذا اسلام امر ملی برای کشور ماست. ملیت ما عناصری دارد که یکی از آنها بلکه مهمترین آنها اسلام است و تفکیک ایندو درست نیست. مسلمانان دولت ساسانی را که مردم ایران از ان ناراضی بودند ساقط کردند و مردم را در انتخاب اسلام آزاد گذاشتند.
همانطور که می بینیم آتشکده ها را تخریب نکردند یعنی اجباری در پذیرش اسلام وجود نداشت و فقط نسبت به بتپرستی و عقاید خلاف توحید حساس بودند. همانطور که پیامبر(ص) بتها را در خانه کعبه شکستند. اما مسلمین اهل کتاب را در مذهب خودشان آزاد گذاشتند. لذا دو گانه اسلام و ملیت، درست نیست چراکه ملیت ایرانی و اسلام در هم تنیده هستند و اسلام یکی از عناصر هویت ملی ایرانیان است.
علیرضا بیرانوند دروازه بان تیم ملی با حکم کمیته استیناف چهار ماه محروم شد.
ساعتی پیش سرانجام و بعد از یک سال، حکم پرونده علیرضا بیرانوند از سوی کمیته استیناف صادر شد. بر این اساس این دروازهبان ۲۷ میلیارد تومان جریمه شده و همچنین چهار ماه از میادین دور خواهد بود. این حکم محرومیت در کمیته تعیین وضعیت به صورت تعلیقی صادر شد اما حالا کمیته استیناف با تشخیص اینکه حکم انضباطی نیست و ورزشی است، تعلیق را برداشته و حکم را اجرا خواهد کرد.
این در حالی است که برای بسیاری این سوال پیش آمده که حکم محرومیت از چه زمانی اجرا خواهد شد؟
بر اساس قوانین، محرومیت از زمان آغاز فصل قابلیت اجرایی دارد و در زمان خارج فصل محاسبه نمیشود، مانند محرومیت ریکاردو ساپینتو.
بنابراین و باتوجه به اینکه اولین بازی پوپ بعد از صدور حکم ۲۰ مرداد ماه خواهد بود، محرومیت چهار ماهه بیرانوند نیز از همین روز محاسبه میشود.
بنابراین اولین بازی محرومیت علیرضا بیرانوند دیدار با استقلال خواهد بود.
صد آنلاین | رئیس ستاد ارتش فرانسه با اعلام کناره گیری از این سمت در اول سپتامبر درباره حمله احتمالی روسیه در پنج سال آینده هشدار داد.
به گزارش صد آنلاین ، تیری بورکهارد، رئیس ستاد ارتش فرانسه، پس از چهار سال ایفای نقش در این مسئولیت در اول سپتامبر از سمت خود کنارهگیری خواهد کرد. وی پیش از این اعلام کناره گیری پیام روشنی برای اروپاییها ارسال کرد. تیری بورکهارد در مصاحبهای با اکونومیست، نسبت به حمله احتمالی روسیه در پنج سال آینده هشدار داد.
وی تاکید کرد که با توجه به سیاستهای ولادیمیر پوتین، رهبر کرملین، وی شرایطی تضمیمی را ایجاد میکند که کشورش میتواند در این دوره به یک تهدید واقعی برای اروپا تبدیل شود. او دلایل این امر را، از جمله در تجربه جنگی ارتش روسیه، صنعت تسلیحاتی برتر آن و قدرت ماندگاری و مقاومت نیروهای مسلح آن میداند. وی تاکید کرد: با این اوصاف، روسها پنج دقیقه بیشتر از ما مقاومت خواهند کرد. بورکهارد، بیش از هر چیز، از ارتشهای اپلیکیشن شرطبندی خواست که در استراتژیهای جنگی خود تجدیدنظر کنند. وی افزود: میدانهای نبرد در اوکراین به طرز بیسابقهای شفاف هستند و دشمنان میتوانند پشت هر بوتهای را ببینند؛ بنابراین وی این طور نتیجه گیری کرد که سلاحهای پیشرفته مهم هستند، اما برای مثال، مهمات ارزان قیمت نیز برای پیروزی در یک جنگ فرسایشی به همان اندازه مهم است. وی همچنین گفت: فناوری به اندازه تاکتیک و سازماندهی مهم است.
طرفی که از میدان نبرد پیروز بیرون میآید، طرفی خواهد بود که استفاده از پهپادها را در دریا، هوا و زمین ترکیب کند. اخیراً، دونالد توسک، نخست وزیر لهستان هم نسبت به حمله احتمالی روسیه در سال ۲۰۲۷ هشدار داد. با توجه به جنگ روسیه علیه اوکراین، ارزیابیهای مختلفی در میان کارشناسان نظامی غربی در مورد اینکه آیا و چه زمانی این جنگ میتواند علیه سایر کشورهای اروپایی نیز صورت گیرد، در جریان است. ۲۰۲۷ کوتاهترین بازه زمانی ذکر شده تاکنون است. بوریس پیستوریوس، وزیر دفاع آلمان سال ۲۰۲۹ را برای وقوع این سناریو پیشبینی میکند. به گفته وی این سال به عنوان یک نقطه عطف بالقوه تلقی میشود، نقطهای که نیروهای مسلح ولادیمیر پوتین خسارات جنگ اوکراین را جبران کرده و میتوانند قادر به انجام یک حمله بزرگ به خاک ناتو باشند./خبرگزاری دانشجو
بحران آب در ایران وارد فاز جدیدی شده است. تشدید قطعی آب، ورود تانکرهای آب به سطح شهر، افت فشار آب در بسیاری از نقاط و … همگی از مواردی هستند که تشدید بحران آب در ایران را نشان میدهند.
با توجه به موارد بیانشده، برخی از کارشناسان وقوع سناریو آخرالزمانی را برای بحران آب در ایران پیشبینی میکنند.
آنطور که ایلنا گزارش داده، بنفشه زهرائی، مدیر موسسه آب دانشگاه تهران، عنوان کرد: «اگر شهروندان همکاری کنند سناریوی آخرالزمانی اتفاق نمیافتد. در عین حال تاکید میکنم اگر شهروندان همکاری نکنند، بارش پاییز نداشته باشیم و شدت و میزان خشکی ادامه یابد؛ پاییز با مشکل مواجه میشویم.»
باید دید سناریو آخرالزمانی چیست و آیا وقوع آن محتمل است؟
وضعیت سدهای کشور و وقوع سناریو آخرالزمانی
وضعیت سدهای کشور وضعیت بحرانی منابع آب را تایید میکند. بررسی وضعیت پرشدگی سدهای کشور در مرداد نشان میدهد که درصد پرشدگی سدها به ۴۴ درصد رسیده است. این موضوع بدان معناست که ۵۶ درصد مخازن یا به بیان دیگر، بیش از نیمی از مخازن سدهای کشور خالی است!
این وضعیت در پایتخت نیز اسفناک است. سدهای لار، ماملو، کرج و لتیان که وظیفه تامین آب پایتخت را دارند، میزان پرشدگی آنها به ترتیب ۶ درصد، ۹ درصد، ۳۶ درصد و ۵۲ درصد است.
به دنبال وضعیت اسفناک منابع آبی پایخت، انتقال آب از طالقان به تهران در دستور کار قرار گرفته است. این موضوع به معنای پر آب بودن سد طالقان نیست و سد طالقان تنها ۵۱ درصد پرشدگی دارد. همچنین لازم به ذکر است که استانهای البرز و قزوین که که پیشتر سد طالقان وظیفه تامین آب این استانها را بر عهده داشت، رکورددار فرونشست هستند.
آنطور که از شواهد پیداست وضعیت آبهای سطحی کشور در وضعیت اسفناکی قرار دارند و در مجموع درصد پرشدگی آنها تنها ۴۴ درصد است. حال باید دید آبهای زیرزمینی به عنوان ذخایر بحرانی در چه وضعیتی قرار دارند؟
فرونشست زمین؛ نشانهای از سناریو آخرالزمانی!
پیشتر محمدابراهیم رئیسی، کارشناس انرژی، در گفتوگو با تجارتنیوز تشریح کرد: ساختار طراحیشده تامین آب بدینگونه بود که حدود ۷۰ درصد از آب از منابع سطحی و ۳۰ درصد از آب از منابع زیرزمینی باید تامین شود، چراکه آب زیرزمینی نوعی پسانداز است که باید در وقت خود از آن استفاده کرد. اما اکنون اوضاع تغییر کرده است. در حال حاضر بیش از ۶۰ درصد از آب تهران از آبهای زیرزمینی و چاههای حفرشده داخل شهر تهران استفاده میشود.
به گفته او، با احتمال خروج سدهای تامین کننده آب تهران، فشار بر آبهای زیرزمینی آورده میشود. در یک نگاه کلی در کشور باید گفت وضعیت آب زیرزمینی بحرانی است. اکنون میزان اضافهبرداشت از سفرههای آب زیرزمینی کشور از ۱۳۰ میلیارد به حدود ۱۶۰ میلیارد متر مکعب رسیده است؛ میزان برداشت آب زیرزمینی در کشور در حدود ۷۰میلیارد متر مکعب در سال است، این در حالی است که برای حفظ آبهای زیرزمینی تنها باید ۴۰ میلیارد از آب زیرزمینی برداشت شود.
روند توصیفشده از وضعیت بحرانی فرونشست زمین حکایت دارد. برداشت بیرویه از منابع آب زیرزمینی یکی از عوامل اصلی بروز پدیده فرونشست زمین در کشور است. آبهای زیرزمینی در فضاهای خالی میان ذرات خاک و سنگهای متخلخل ذخیره میشوند و نقش مهمی در حفظ تعادل لایههای زیرسطحی ایفا میکنند. هنگامی که این آب بهصورت مداوم و بیش از میزان ذکرشده برداشت شود، سطح آب زیرزمینی کاهش مییابد. در نتیجه، ذرات خاک به یکدیگر نزدیک شده و لایههای زیرزمینی بهطور غیرقابل برگشت فشرده میشوند.
این فشردگی، در نهایت خود را بهصورت نشست تدریجی سطح زمین یا همان فرونشست نشان داده که بهصورت آهسته و گسترده رخ میدهد. با توجه به روند اضافهبرداشت بیرویه از منابع زیرزمینی، استمرار این وضعیت میتواند به بحرانی گسترده در حوزه منابع طبیعی و توسعه پایدار منجر شود.
با صرفهجویی شهروندان اضافهبرداشت از آبهای زیرزمینی و خالیشدن سدها جبران میشود؟
حال وضعیت منابع آبی تا حدی مشخص است. آبهای سطحی یا همان سدهای کشور تنها ۴۴ درصد پرشدگی دارند و سالانه بیش از ۳۰ میلیارد مترمکعب اضافهبرداشت از آبهای زیرزمینی صورت میگیرد. این موضوع بدان معناست که هم آبهای سطحی و هم آبهای زیرزمینی در وضعیت هشدار قرار دارند.
در چنین شرایطی شهرداری تهران با نصب بیلبوردهایی در سطح شهر، انگشت اتهام را به سمت شهروندان نشانه رفته است. بیلبوردهایی که نشان میدهند اگر مدت زمان دوش گرفتن شهروندان ۱۰ دقیقه بیشتر طول بکشد، آب ۱۶ نفر قطع میشود!
این موضوع تنها محدود به شهرداری نیست. آنطور که ایرنا گزارش داده است، محسن اردکانی، مدیر عامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران، عنوان کرد: چنانچه ۲۰ درصد صرفهجویی در مصرف آب صورت گیرد، قطعی آب رخ نمیدهد. در غیر این صورت کشور وارد فاز قطعی آب میشود.
با توجه به تهدید مسئولان کشور و گرفتن انگشت اتهام به سوی مردم، باید گفت مطابق آمار وزارت نیرو، سهم آب مورد استفاده در بخش شرب و خدمات از کل میزان آب مصرفی در کشور، تنها ۸.۶۴ درصد است.
مطابق آمار ذکرشده، سهم کشاورزی، محیط زیست، شرب و خدمات، صنعت و فضای سبز به ترتیب ۷۶.۸ درصد، ۱۰.۲۷ درصد، ۸.۶۴ درصد، ۳.۵۵ درصد و ۰.۷۲ درصد است.
با توجه به آمار موجود باید گفت چطور ممکن است که صرفهجویی ۱۰ دقیقهای شهروندان عامل کاهش قطعی آب باشد در حالی که بیش از ۷۶ درصد از آب کشور صرف کشاورزی میشود؟
وضعیت آبهای سطحی و زیرزمینی کشور، گویای اوضاع سایت شرطبندی و آخرالزمانی در کشور است. این شرایط میتواند نتیجه مشکلاتی مانند اضافهبرداشت از آبهای زیرزمینی، سیاستهای خودکفایی در کشاورزی و کشت محصولات آببر در مناطق خشک، احداث کارخانههای آببر در مناطق کمآب و بسیاری دیگر از مشکلاتی باشد که کارشناسان بارها عنوان کردهاند؛ تاجایی که برخی از آنها از وقوع سناریو آخرالزمانی سخن به میان میآورند.
باید گفت گرچه صرفهجویی و توجه به حیاتی بودن آب امری حیاتی است، اما آیا صرفهجویی شهروندان میتواند بحران ساختاری کاهش سطح آبهای سطحی و زیرزمینی را برطرف کند؟
پیش فروش ۳ محصول شرکت سایپا از روز سه شنبه هفته جاری آغاز میشود.
به گزارش اکوایران، متقاضیان از ساعت ۱۰ روز سه شنبه مورخ ۱۴۰۴.۰۵.۱۴ تا تکمیل ظرفیت میتوانند با ورود به سایت فروش اینترنتی محصولات گروه خودروسازی سایپا، نسبت به ثبت نام و انتخاب نوع خودرو اقدام کنند.
شرایط پیش فروش محصولات شرکت سایپا و پارس دانلود سایت شرطبندی به شرح ذیل در سامانه گروه خودروسازی سایپا اجرایی خواهد شد.
رئیس فقید فدراسیون فوتبال ایران خودش را اولین یاغی در میان بازیکنان استقلال و پرسپولیس میدانست.
داریوش مصطفوی رئیس اسبق فدراسیون فوتبال جمعه شب به دیار باقی شتافت و جامعه فوتبال را سیاهپوش کرد.
مصطفوی از جمله روسای فدراسیون فوتبال ایران بود که خودش هم در سطح بالا فوتبال بازی کرده و سابقه بر تن کردن پیراهن هر دو تیم استقلال و پرسپولیس و البته تیم ملی را هم دارد. داریوش خان تابستان سال ۱۳۹۷ و چند روز پس از پایان جام جهانی ۲۰۱۸ طی مصاحبه اختصاصی با خبر ورزشی، خودش را اولین یاغی فوتبال ایران قلمداد کرد و گفت: من بازیکن تاج (استقلال) بودم و موقعیت خوبی هم در این تیم داشتم ولی با گروهی از مدیران و بازیکنان آن زمان تیم دچار مشکل شدم. در همان زمان همایون بهزادی یک شب به خانه ما آمد و گفت: "حالا که با تاجیها به مشکل بازی فوتبال پولی، بیا پرسپولیس" من هم پیشنهاد سرطلایی را رد نکردم و در سال ۱۳۴۹ به پرسپولیس پیوستم. در واقع من اولین یاغی فوتبال ایران بودم که مستقیم از تاج به پرسپولیس رفتم.
اقتصادنیوز: دختر داریوش مهرجویی با انتشار مطلبی در فضای مجازی با هشتگ نه به اعدام نوشت: من و خانواده ام درخواست اعدام نداریم.
به گزارش اقتصادنیوز به نقل از بازی شرطبندی فوتبال بان ایران، دخترداریوش مهرجویی و وحیده محمدیفر بعد از خاتمه پرونده قتل پدر و مادرش یک استوری منتشر کرد و خواستار عدم قصاص قاتل شد.
۴دهه از پیشبینی مرحوم کردوانی درباره خشکی قطعی دریاچه ارومیه گذشت؛ این روزها که وضعیت دریاچه ارومیه به بحرانیترین وضعیت تاریخ حیاتش رسیده است، باید از مخالفان کردوانی پرسید: کدام نظر به واقعیت نزدیکتر شد؛ احیا و تثبیت حیات دریاچه ارومیه یا مرگ آن؟
به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، 27 مرداد سالروز فوت مرحوم پرویز کردوانی پدر کویرشناسی ایران است؛ کسی که درباره ظرفیتها و معضلات مرتبط با محیط زیست ایران ازجمله خشکسالی و کمآبی و کشاورزی نظرات خاص و متعددی داشت.
این روزها که وضعیت بحرانی دریاچه ارومیه کنار کمبود شدید منابع آبی در ایران، تقریباً بهعنوان مسئله مورد بحث تمام جامعه قرار گرفته است و بازخوانی نظرات و پیشبینی مرحوم کردوانی درباره سرنوشت دریاچه ارومیه که بهگفته مسئولان احتمالاً آخرین نفسهای حیات را میکشد، خالی از لطف نیست.
شاید نشانههای آغاز بحران کمآبی دریاچه ارومیه و هشدارهای اولیه درباره لزوم مداخله برای مدیریت منابع آب، به اواسط دهه 1370 شمسی بازگردد. در آن سالها، میزان بارندگی سالانه نسبت به میانگین بلندمدت کاهش محسوسی داشت و کنار آن، طرحهای متعدد توسعه کشاورزی و حفر گسترده چاهها منجر به جهش در مصرف آب زیرزمینی حوضه شد، همچنین، اجرای دهها سد بزرگ و کوچک بر رودخانههای تأمینکننده آب دریاچه، نظیر زرینهرود و سیمینهرود، از اواسط همین دهه آغاز شد و بهشکل محسوسی از ورودی آب طبیعی به دریاچه کاست.
اما اوج تشدید بحران و نمایان شدن خسارات جدی، به اوایل دهه 1380 شمسی بازمیگردد. بنا بر آمار شرکت مدیریت منابع آب ایران، حجم آب دریاچه ارومیه از حدود 30 میلیارد مترمکعب در سال 1374 به کمتر از 5 میلیارد مترمکعب در سال 1393 رسید و سطح آب دریاچه طی حدود 20 سال بالغ بر 5 متر کاهش پیدا کرد. این کاهش شدید باعث شد وسعت آبی دریاچه از بیش از 5000 کیلومترمربع به کمتر از 2000 کیلومترمربع برسد و شوری آب هم تا حدود 400 گرم در لیتر افزایش یابد در حالی که حد نرمال غلظت 180 تا 220 گرم در لیتر اعلام شده است.
همه این تحولات در حالی مقابل چشم همه رخ داد که کردوانی که از او با نام «پدر علم کویرشناسی ایران» یاد میشود از ابتدای دهه شصت و زمانی که شاید نهتنها خشکی کامل دریاچه ارومیه، بلکه حتی ایجاد بحران کمآبی در آن قابل تصور نبود، پیشبینی کرده بود که مرگ دریاچه ارومیه قطعی است و باید به فکر مدیریت این پهنه وسیع، پس از مرگ آن بود.
کردوانی در گفتهها و آثار مکتوب خود تأکید کرده بود که تداوم برداشت بیرویه از منابع آب سطحی و زیرزمینی و گسترش بیبرنامه کشاورزی، میتواند سرانجام به خشک شدن کامل دریاچه منجر شود.
او ضمن اشاره به نوسانات طبیعی سطح آب در گذشته، این بار بحران را اساساً نتیجه دخالتهای انسانی و فقدان مدیریت جامع منابع آب میدانست و بارها، از طریق مقالات، رسانهها و سخنرانیها، هشدار داده بود که فقدان اقدام مؤثر میتواند به تبدیل شدن بستر دریاچه به کانون بحران زیستمحیطی و اقتصادی منجر شود.
کردوانی سال 93 در گفتوگو با تسنیم: احیای دریاچه ارومیه غیرممکن است/ راهکار دادم اما توجه نشد
کردوانی مهرماه 93 در گفتوگو با خبرگزاری تسنیم گفته بود: درباره مخاطرات خشکسالی و راهکارهای جلوگیری از مشکلات ناشی از آن توضیح داده بودم، اما توجهی نشد. درباره راههای مقابله با خشکسالی و چگونگی تغییر آب و هوا مطلب نوشتم و حرفم نهایتاً ثابت شد.
درباره دریاچه ارومیه باید بگویم که همه یک طرف هستند و من یک طرف دیگر، چراکه همه میگویند دریاچه ارومیه قابل احیا است ولی بنده این موضوع را قبول ندارم، من میگویم امکان ندارد این دریاچه را بتوان احیا کرد.
حوزه تخصصی من اکولوژی است و من به شما میگویم که تا 20 سال دیگر اصلاً کویر هم در ایران وجود نخواهد داشت؛ کویر با بیابان فرق دارد و اینکه مدیر منابع طبیعی هنوز تفاوت این دو را نمیداند و آنها را باهم اشتباه میگیرد جای تأمل دارد.
کسانی که آب در دریاچه ارومیه میریزند، خائن هستند چراکه این دریاچه نمکزار است. این دریاچه حوزه آبریز است. این دریاچه ریزگرد ندارد چون بلور نمک است و به هشت دلیل باید این نمک را برداشت کرد.
کردوانی، پاییز 1393: دریاچه ارومیه تا سال 1405 هم قابل احیا نیست!
کردوانی همچنین پاییز 1393 در یک نشست خبری در نمایشگاه مطبوعات گفته بود: دریاچه ارومیه فوت شده است و قابل احیا نیست.
او با تأکید بر اینکه "میتوانیم از نمک دریاچه ارومیه استفاده درست کنیم." گفت: برخی طرفداران افراطی محیط زیست متوجه نیستند که چاههای اطراف دریاچه در حال شور شدن است، درست است 50 سانت آب دریاچه ارومیه بالا آمده است اما باید بگویم دریاچه ارومیه احیا نخواهد شد و انتقال آب «زاب صغیر» نیز فایده ندارد، چرا که نباید آب به دریاچه بریزند، دریاچه ارومیه بهنوعی دچار اسهال شده است(احتمالاً اشاره به نظرش مبنی بر اینکه با وجود چاههای عمیق، عمده آب ورودی به دریاچه، همراه با نمک از آن خارج و وارد چاهها میشود). دریاچه ارومیه تا 12 سال دیگر هم احیا نخواهد شد و اگر هم اصراری هست، ابتدا باید نمک دریاچه را جمع کنند و بعد به فکر احیاء آن باشند.
دریاچه ارومیه فقط باید به پارک تبدیل شود؛ به فکر درآمدزایی از نمک دریاچه باشید
کردوانی با ابراز اینکه نمک دریاچه ارومیه بهدلیل شکل بلوری و کریستالی آن به ریزگرد تبدیل نمیشود، درباره استفاده از این نمک گفت: میتوان از این نمک برای خمیر دندان بهعنوان مواد اولیه استفاده کرد. با درآمدزایی حاصل از برداشت نمک از دریاچه ارومیه میتوان به اقتصاد کمک کرد. هرروز دهها میلیون تن برای چاه نفت نمک لازم است، چرا از نمک دریاچه ارومیه استفاده نمیکنند، وقتی دوسوم نمک ایران مربوط به این دریاچه است؟
او نهایتاً راهکار خود درباره وضعیت دریاچه ارومیه را اینگونه تشریح کرد: ابتدا باید نمک را جمعآوری کنند و بعد با ایجاد پوشش گیاهی مناسب، برخی حیوانات مانند آهو را در آنجا پرورش داد. دریاچه ارومیه میتواند بهعنوان پارک گیاهی و حیوانی محسوب شود و برای اطراف آن نیز کشاورزان میتوانند محصولاتی مثل پسته بکارند و با آبیاری قطرهای چنین کشتی داشته باشند.
کردوانی سال 96 به خبرآنلاین: با یک سال مداوم باران هم وضع درست نمیشود
او همچنین در سال 96 در گفتوگو با خبرآنلاین گفته بوده: ما 2 نوع خشکسالی داریم؛ یکی اقلیمی یکی آبی، ما هر دوی اینها را داریم ولی بیشتر درگیر دومی هستیم، یعنی منابع آب کم شده است که علتش کاهش بارندگی نیست بلکه افراط ماست، یعنی اگر در تهران یکهزار میلیمتر هم باران بیاید ما باز کمبود آب داریم چون ساختوساز در آن افزایش پیدا کرده است، پس بهطورکلی خشکسالی اقلیمی بهانه است. خشکسالی آبی یعنی ولخرج هستیم، به همین دلیل است که اگر یک سال هم باران بیاید ما وضعمان خوب نمیشود، چون چاههای ما پایین رفتند و سدهای ما هم قابلیت ذخیره آب ندارند.
انقلاب که شد گفتند؛ "اول کشاورزی را توسعه دهیم که خودکفا شویم."، بعد هم گفتند؛ "صنعت خوب است."، بعد باز هم گفتند؛ "نه."، و بهسمت صنایع بزرگ مثل فولاد رفتند، کشورهای خارجی که این کار را میکردند کنار دریا بودند، اصلاً نمیفهمند که آب نیست، بعد بهانه هم میآورند که خشکسالی وجود دارد، علت این اتفاقات خشکسالی نیست بلکه علتش افراط است و حتی برنامههای الآن دولت هم وضعیت را روز به روز بدتر میکند.
چاههای عمیق همه چیز را نابود کرد
همین وزارت آب و برق و وزارت نیرو با کمک نمایندههای مجلس از 3 تکنولوژی مختلف استفاده کردند تا آب را بهشکل کافی در اختیار مردم قرار دهند؛ یکی چاههای عمیق و نیمهعمیق بود. کشاورز، مشمحمد، مشحسن چه میدانست چاه چیست، توسط چاه مردم هرچقدر دلشان میخواست آب برمیداشتند، قنات چنین اجازهای را به مردم نمیداد.
بعد از نیمهعمیق، چاه عمیق ساخته شد که همه چیز را نابود کرد، این چاه را ساختند و به مردم گفتند؛ "بروید توسعه بدهید."، همه هم از این خوشحال بودند. الآن فرض کنید میخواهید دستتان را وارد جیب یکی کنید و خوراکی بردارید اگر دستتان را ته ببرید میتوانید همه خوراکی را ببرید. با قنات که هیچ با چاه نیمهعمیق هم نمیشد همه آب را برد، این روند ساخت چاههای عمیق آنقدر ادامه پیدا کرد که الآن وضعیت ما به این شکل است، این کار را وزارت نیرو انجام داد، مردم که نمیدانستند چاه عمیق چیست.
50 سال دیگر نه آب سطحی داریم نه آب زیرزمینی
بیچاره کسی که 50 سال دیگر به دنیا بیاید، تا آن زمان دیگر نه آب سطحی داریم، نه آب زیرزمینی، البته این اتفاق شاید زودتر هم بیفتد، چراکه در حوزه آب زیرزمینی حداقل فاصله 2 چاه باید 1 کیلومتر باشد، اگر در یک لیوان بهجای یک نی، 3 نی قرار دهیم آب بیشتری نمیگیریم فقط زودتر آن منبع آب را از بین میبریم. وزارت نیرو هم که دارد میگوید؛ "چاه بزنید."، اتفاقی که باعث شده است دشت تهران هم 36 سانتیمتر نشست پیدا کند.
احیای تالابها هم غیرممکن شده است
امکان ندارد تالابها احیا شوند، اگر هم میگویند تالابی احیا شده اشتباه است، دارند آب نیشکر را که پر از فاضلاب است، وارد این تالاب میکنند، یا مثلاً میگویند؛ "باتلاق گاوخونی را زایندهرود خشک کرد."، نه، این باتلاق را سوءمدیریت خشک کرد، اتفاقاً اگر سد میساختند اوضاع بهتر بود.
من بارها دیدم این باتلاق خشک شده است، اگر سد میساختند و میزان مشخصی آب را برای باتلاق باز میکردند، میزانی هم میدادند شهر توسعه پایدار به وجود میآمد، یعنی هم باتلاق داشتیم، هم کشاورزی، هم صنعت و هم شهر، اما این کار را نکردند و دیگر آب نداریم، این هم باعث میشود گردوخاک از باتلاق بلند شود، بعد از آن هم دیگر آبی نیست، اگر هم باشد آب آلوده است.
تمام آب انتقالی به دریاچه ارومیه، وارد چاههای عمیق میشود
کردوانی سال 1394 در جمع کارکنان سازمان مدیریت و برنامهریزی حاضر شد و گفت: دیگر امکان ندارد دریاچه ارومیه احیا شود، هر چقدر آب به دریاچه ارومیه ریخته شود به چاه میرود و دیگر محال است این دریاچه احیا شود.
دلیل خشکشدن زایندهرود نیز همین است، زایندهرود را چاه خشک کرد و این رود نیز مانند دریاچه ارومیه محال است که احیا شود زیرا زمینها بهدنبال عمیقترشدن چاهها نشست کرده است یا در بهشت زهرا(ع) در گذشته وقتی حفاری صورت میگرفت، آب فوران میکرد اما در زمان حاضر بهدلیل حفاری بیرویه چاه، زمین در آن منطقه نشست کرده است یا حفر چاه عمیق بهدلیل وجود نیروگاههای اطراف فامنین و کبودرآهنگ سبب شده است آب چاه کل روستاهای اطراف خشک شود و بهدنبال آن زمینها نشست کند. امروزه شاهد هستیم که زمین نشست میکند یا پلها کج میشود که بهدنبال آن لوله آب و گاز میشکند؛ اما هیچکسی نمیداند علت آن چیست، باید گفت علت آن برداشت بیرویه از آب زیرزمینی و حفر چاههای عمیق است.
هشدار درباره راهاندازی قطار سریعالسیر تهران ـ مشهد
کردوانی با هشدار درباره راهاندازی قطار سریعالسیر تهران ـ مشهد گفته بود: مسئولان نباید اجازه دهند چنین طرحی اجرائی شود زیرا مسیر این قطار با سرعت 300 کیلومتر از گرمسار، سمنان و شاهرود میگذرد، درصورتی که در این مسیر هر لحظه امکان نشست زمین وجود دارد. یکی از دلایل آن، حفر چاههای عمیق و برداشت بیرویه از آبهای زیرزمینی است. متأسفانه بهدلیل بیتوجهیها در سالهای گذشته، شاهد عمیقترشدن چاهها و تشدید ریزگردها و نشست زمینها بودهایم یا از سوی دیگر در گذشته جنگلهای مصنوعی احداث کردهاند که اکنون همان جنگلها بهدلیل بیآبی در حال خشکشدن هستند.
کردوانی: اکثر چاههای غیرمجاز و مخرب اطراف دریاچه ارومیه زمان مسئولیت کلانتری حفر شد
شهریور 1395 نیز پس از اینکه عیسی کلانتری مشاور رئیسجمهور و دبیر ستاد احیای دریاچه ارومیه در مراسم امضای اسناد فائو در پروژه دریاچه ارومیه با تأکید، از قطعی بودن احیای دریاچه ارومیه درباره مفاد این اسناد گفته بود، مرحوم کردوانی با ابراز تأسف از سوءاستفاده از احساسات جامعه بهمنظور جذب اعتبار داخلی و خارجی اینگونه به اظهارات کلانتری واکنش نشان داد: اکثر چاههای غیرمجاز و مخرب اطراف دریاچه ارومیه در دهههای 60 و 70 در زمان وزارت چندینساله آقای کلانتری در وزارت کشاورزی، که اتفاقاً اکنون دبیر ستاد احیای دریاچه ارومیه هستند، حفر شد و کار را به جایی رساند که وزارت نیرو در همایشی اعلام کرد از سال 70 جریان آب در دریاچه ارومیه بهعکس شده است و حالا امروز، آقای کلانتری چاههایی را که در زمان وزارت خودشان حفر شده بود مسدود میکند.
او ادامه داده بود که عمق دریاچه ارومیه در عمیقترین نقطه به 16 متر میرسد در حالی که عمق چاههای حفرشده اطراف آن بهمراتب بیشتر است و به بیش از 100 متر هم میرسد که همین موضوع سبب شده است طبق قانون ظروف مرتبط، آب دریاچه بهسمت چاهها جریان پیدا کند که نتیجه آن، شور شدن آب چاههاست، بنابراین هرچه آب در دریاچه ارومیه بریزیم، وارد این چاهها میشود و نهایتاً به شورتر شدن آب شیرین اطراف دریاچه ارومیه میانجامد.
عیسی کلانتری آن سال گفته بود مبلغ کمک فائو در این اسناد 3 میلیون و 800 هزار دلار و مدت اجرای پروژه 4 سال تعیین شده است و دریاچه ارومیه تا سال 1402 به وسعت چهار هزار و 200 کیلومتر با حدود 15 میلیارد مترمکعب آب خواهد رسید که لازمه آن تداوم روند احیا و سرمایهگذاریها است.
مدیرکل محیط زیست آذربایجان غربی سال 1404: نیمه شمالی دریاچه فقط 4 سانتیمتر آب دارد
این اظهارات کلانتری در حالی است که الآن که در سال 1404 و 2 سال پس از افق اعلامشده توسط او هستیم، وسعت دریاچه ارومیه بهگفته حجت جباری مدیرکل حفاظت محیط زیست استان آذربایجان غربی در چنین شرایطی قرار دارد؛ در بخش شمالی دریاچه که حدوداً نیمی از مساحت دریاچه است، آب بسیار کمی در مساحت 100 کیلومترمربع باقی مانده است؛ شاید فقط لایهای بهضخامت چهار یا پنج سانتیمتر که در واقع میتوان گفت دیگر آبی وجود ندارد،این برای نخستینبار است که احتمال میدهیم طی پنج یا شش روز آینده، بخش شمالی دریاچه بهطور کامل خشک شود،البته از نظر محیطزیستی، همین الآن هم فقط یک لایه بسیار نازک و پراکنده در شمال باقی مانده است و بهسختی میتوان گفت آبی وجود دارد، فعلاً در این عرصه وضعیت بحرانی است و از نظر اکولوژیکی باید آن را خشکشده در نظر بگیریم.
جباری گفت: در جنوب دریاچه نیز حدود 600 تا 700 کیلومتر از مساحت دریاچه بهعمق حدود 15 تا 20 سانتیمتر آب باقی مانده است کهبا ادامه این روند، تا پایان تابستان احتمال خشکشدن کامل آن هم وجود دارد که بهمعنی خشکی کامل و 100درصدی دریاچه ارومیه خواهد بود،البته هنوز به آن مرحله نرسیدهایم، ولی نزدیک هستیم.
تمام این آمار یعنی درباره نتیجه هدفگذاری و افق پیشبینیشده آقای کلانتری برای آینده دریاچه ارومیه با وسعت بیش از چهار هزار کیلومترمربعی و حجم آب 15میلیارد مترمکعبی میتوان گفت: تقریباً هیچ!
نکته قابل تأمل این است که جدای از پیشبینی 40سال پیش مرحوم کردوانی درباره دریاچه ارومیه، از وضعیت ترسیمشده ایران در دهه 90 تاکنون نیز یک دهه گذشته است و همانطور که شاهد بودهایم، کنار وضعیت دریاچه ارومیه برخی از پیشبینیهای وی در زمان حاضر محقق شده یا در حال تحقق است،
بهعنوان مثال کنار وضعیت اسفناک برخی از تالابهای کشور، فرونشست زمین چه در عرصههای غیرشهری و چه در عرصههای شهری خود را نشان داده و بهسرعت در حال گسترش و تعمیق است، مثلاً در استان اصفهان، سال گذشته آمار وحشتناکی از دربرگیری فرونشست زمین اعلام شد که عمق این بحران را نشان میداد و قطعاً این وضعیت تاکنون بدتر هم شده است.
علی بیتاللهی رئیس بخش زلزلهشناسی مهندسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه و مسکن شهرسازی وزارت راه و شهرسازی، آبان 1403 آماری عجیب و قابل تأمل از وضعیت ساختمانها، بناها و تأسیسات شهری در معرض فرونشست اصفهان ارائه کرد.
او به خبرنگار تسنیم گفته بود که مساحت بافتهای فرسوده در شهر اصفهانکه در زون فرونشستی قرار دارند، از تمام شهرهای ایران بیشتر است. حدود 1652 هکتار از بافتهای فرسوده این شهر در معرض خطر فرونشست است.
وی همچنینآمار ساختمانها، بناها و تأسیسات شهری در معرض خطر فرونشست را اینگونه تشریح کرده بود: حدود 9 ایستگاه آتشنشانی، 274 فلکه آتشنشانی، 328 مسجد، 37 کتابخانه، 3 بیمارستان، 8 پمپ گاز، 258 مدرسه، 19 مرکز فرهنگی، 14 مرکز گردشگری، 171 مرکز آموزشی اعم از دانشگاهی و غیردانشگاهی، 77 مرکز دولتی، 36 مرکز صنعتی، 118 مرکز پزشکی درمانی، 14 مخزن سوخت، 9374 پل و یک میلیون و 242 هزار نفر جمعیت در پهنه خطر فرونشست زمین در اصفهان هستند و بهطور مثال در مناطق 8 و 10، 380 هزار واحد مسکونی در زون خطر فرونشست قرار گرفتهاند.
بهگفته بیتاللهی نمونه شکافهای فرونشستی اطراف فرودگاه اصفهان و حتی چمن ورزشگاه تازهتأسیس نقشجهان گزارش شده است.
بیش از 40سال از پیشبینی، هشدار و استدلالهای مکرر و متعدد پروفسور کردوانی درباره خشکی قطعی دریاچه ارومیه گذشت. در این چند دهه نیز بهگفته خودش هیچ کس توجهی به حرفها و استدلالهایش نکرد، اما این روزها که وضعیت دریاچه ارومیه به بحرانیترین وضعیت تاریخ حیاتش رسیده است و حتی بهگفته برخی الآن حال احتضار دریاچه را مشاهده میکنیم، باید از مخالفان چنددههای کردوانی پرسید: کدام نظر به واقعیت نزدیکتر شد؛ احیا و تثبیت حیات دریاچه ارومیه یا مرگ آن؟
در تمام این چند دهه که هشدارهای برنامه شرطبندی فوتبال و خارجی آغاز شده بود، دریاچه ارومیه وضعیت پیکری را داشت که به سرطانی دردناک مبتلا شده است، مسئولان و نهادهایی هم که مسئولیت حفظ سلامت این پیکره را بهعهده داشتند، اقداماتی را بهکار گرفتند که اگر هم همه آنها را خیرخواهانه و عالمانه بدانیم، این اشکال به آن وارد است که هیچ احتمالی برای مرگ این بیمار سرطانی در نظر نگرفتند و انبوهی از بودجهها و امکانات را صرف زنده نگهداشتن آن کردند، در حالی که اگر حتی نه بهجای این اقدامات بلکه کنار آنها، نیمنگاهی به این سوی ماجرا داشتند و خود را در این بازه بیش از 40سال برای مرگ دریاچه ارومیه و راهکارهای کاهش خطرات پس از آن آماده میکردند، شاید الآن سالهای زیادی بود که اساساً زنده و مرده دریاچه ارومیه برای ایران و ایرانی مسئله نبود و نیاز نبود بدون هیچ برنامه مشخصی، صرفاً قطره آبی بر لب جسم در حال جاندادن آن بریزیم و بهامید شفای آن دست به دعا برداشته باشیم.