sportblog802

در حالی‌که کشور در شرایطی نگران‌کننده و مبهم به سر می‌برد و سایه شوم جنگ همچون ابری سنگین بر آسمان سیاسی و اجتماعی کشور سایه افکنده، این سؤال اساسی برای بسیاری از شهروندان و فعالان اقتصادی به وجود آمده است که بازارهایی همچون موبایل که همواره نسبت به تحولات امنیتی و سیاسی حساس بوده‌اند، این روزها در چه وضعیتی قرار دارند و چه آینده‌ای در انتظار آنهاست؟

با ادامه‌ی تنش‌های منطقه‌ای و عدم اطمینان نسبت به پایان قریب‌الوقوع بحران، بازار موبایل در ایران نیز همچون سایر حوزه‌های اقتصادی، دستخوش نوسان و اضطراب شده است. از یک سو، واردکنندگان و فروشندگان بزرگ در حالت تعلیق به سر می‌برند و از ترس افزایش قیمت ارز، دست از خرید کشیده‌اند، و از سوی دیگر، مصرف‌کنندگان نیز خریدهای خود را به تعویق انداخته‌اند یا تنها به گزینه‌های ارزان‌تر و ضروری‌تر بسنده می‌کنند.

نباید فراموش کرد که بازار موبایل در ایران نه‌تنها به عنوان بستری برای فروش کالاهای دیجیتال، بلکه به عنوان یکی از شاخص‌های سنجش اعتماد عمومی به ثبات اقتصادی کشور عمل می‌کند. هر نوع تشدید بحران، به‌ویژه در سطح امنیتی و نظامی، به شکل مستقیم بر قیمت‌ها، میزان عرضه، و نوع تقاضا در این بازار تأثیر می‌گذارد. گزارش‌های میدانی نشان می‌دهد که در پی انتشار اخبار جنگی و ناامنی، خرید و فروش موبایل در بسیاری از فروشگاه‌ها متوقف شده یا با شیب چشمگیری کاهش یافته است.

از سوی دیگر، تداوم سایه تهدیدات خارجی، نگرانی‌هایی را نسبت به اختلال در زنجیره تأمین موبایل‌های وارداتی نیز به‌وجود آورده است. تحریم‌ها، بسته شدن مسیرهای لجستیکی، و نوسان قیمت دلار، همگی عواملی هستند که در چنین شرایطی، آینده‌ی بازار را بیش از پیش غیرقابل پیش‌بینی کرده‌اند. واردکنندگان دیگر تمایلی به ریسک‌های سنگین ندارند و فروشندگان خرد نیز با احتیاط مضاعف کار می‌کنند، چرا که هر روز احتمال تغییر معادلات وجود دارد.

در نهایت باید گفت بازار موبایل، مانند نبضی حساس از وضعیت کلی کشور، در وضعیت نیمه‌تعلیق و انتظار به سر می‌برد. تا زمانی که فضای سیاسی و امنیتی به ثبات نرسد و افق روشنی برای بازگشت آرامش ترسیم نشود، این بازار نیز نمی‌تواند مسیر روشنی برای خود بیابد؛ نه برای عرضه‌کنندگان، نه برای خریداران، و نه برای سرمایه‌گذارانی که روزی بازار موبایل را یکی از حوزه‌های سودده و امن می‌دانستند.

به‌جای اینکه درباره قیمت دلار و ویژگی‌های موبایل‌ها صحبت کنند، درباره اتفاقات و تنش‌های این روزهای ایران حرف می‌زنند. آنها در قلب تپنده بازار موبایل کشور فعالیت دارند؛ فروشندگان بازار موبایل علادین که تقریبا چندی پیش مغازه‌های خود را بسته بودند، حالا به قول خودشان دوباره ویترین‌هایشان را چیدند.

ظهر دوم تیر ماه است، چند ساعت مانده به موشک باران سر ظهری که همه اهالی پایتخت را غافل‌گیر کرد. راننده ماشینی که با آن به سمت علادین در حرکت هستم می‌داند که خبرنگارم و قصد تهیه گزارش از وضعیت بازار برای زومیت را دارم. می‌پرسد: مگر بازار باز است؟ می‌گویم: دنبال همین آمده‌ام. وقتی به تقاطع حافظ و جمهوری می‌رسیم می‌گوید: می‌بینی که باز هستند؛ بیا همین را بنویس و برگردیم. اما واقعیت اینجاست وضعیت بازار علادین زیر موشک باران تهران برایم جذاب‌تر از اینست که به دیدنش از دور اکتفا کنم.

به‌جای یک مامور امنیتی، چهار مامور امنیتی دم در علادین هستند. تنها یک در از پاساژ باز است و سایر درهای این مجتمع بسته شده است. ماموران به‌دقت به مردم نگاه می‌کنند و معدود بازدیدکنندگان را زیرنظر دارند و آن‌هایی که کیفی به دوش دارند را با احتیاط بیشتری راه می‌دهند.

مغازه‌ها در حال چیدن ویترین‌هایشان هستند و البته بسیاری از طبقات بازی انفجار خالی است. علی، یکی از این فروشندگان به زومیت می‌گوید: «فقط یک طبقه از ویترین خودم را چیدم. تا دیروز کل ویترین را برداشته بودم. الان هم تمام این یک طبقه را موجودی ندارم اما گوشی‌های پرفروش را گذاشتم تا شاید بتوانم جور کنم.» از او می‌پرسم اینکه گوشی‌ها احتکار شده راست است؟ می‌خندد و جوابی نمی‌دهد. توقعی هم نداشتم که جوابم را بدهد.

ناصر جوان کم سن و سالی است که احتمالا با پایان یافتن امتحاناتش در مغازه‌ای مشغول به کار است. او می‌گوید: «قیمت‌ها دائم در حال رشد هستند. بهترین وقت خرید الان است.» همکارش که زومیت را می‌شناسد هم می‌گوید: «بازار به‌شدت کساد است. از زمان کرونا کسادتر است. هیچکس به‌دنبال خرید گوشی نمی‌آید. کسی هم وارد پاساژ شود به دنبال تعمیر یا خرید لوازم جانبی است.»

قیمت گوشی‌ با قیمت فروشگاه‌های اینترنتی تخصصی مثل دیجی‌کالا تقریبا برابر است؛ البته کمی گران‌تر، مثل همیشه. ناصر درباره نرخ گوشی‌ها می‌گوید: «از هفته پیش تا حالا هم توی بازار هم توی سایت‌ها یکی دو میلیون تومان روی قیمت گوشی‌های متوسط کشیده شده و گوشی‌های پرچمدار هم تا پنج میلیون تومان افزایش قیمت داشتند.»

او معتقد است اگر وضعیت جنگی ادامه پیدا کند، بازار موبایل به یک کمای عجیب و غریب فرو می‌رود: «نه اینکه جنس تامین نشود، اتفاقا جنس از طریق دیگر مثل بازار زمینی و دریایی تامین می‌شود، بحث اینست که احتمالا شاهد رشد نرخ دلار باشیم و موبایل‌ها تبدیل به یک کالای فوق لوکس شوند.»