در چارچوب يك توافق احتمالي، ارمنستان حق توسعه و كنترل كريدور زنگهزور را به مدت ۹۹ سال به آمريكا واگذار ميكند كه به عقيده ناظران، فوذ ايران، روسيه و چين را در منطقه به چالش ميكشد.
به گزارش مشرق، رسانههاي بينالمللي از توافقي تاريخي ميان ارمنستان و جمهوري آذربايجان با ميانجيگري مستقيم آمريكا خبر ميدهند كه بر اساس آن، واشنگتن كنترل يك كريدور ترانزيتي راهبردي در خاك ارمنستان را براي 99 سال به دست ميگيرد؛ اقدامي كه تحليلگران آن را تلاشي براي تغيير ژئوپليتيك قفقاز جنوبي و حذف رقباي منطقهاي مانند ايران و روسيه ارزيابي ميكنند.
دونالد ترامپ، رئيسجمهور آمريكا، ضمن تأييد اين توافق، از ميزباني سران دو كشور در كاخ سفيد براي امضاي پيمان صلح خبر داده است.
بيوگرافي گرد مولر
واشنگتن كنترل كريدور زنگزور را براي 99 سال به دست ميگيرد
بر اساس گزارشهاي منتشر شده از سوي رسانههاي غربي، ارمنستان آماده ميشود تا حق توسعه يك كريدور ترانزيتي به طول 43 كيلومتر را به آمريكا واگذار كند.
شبكه «سيبياس نيوز» اين خبر را اعلام كرده و روزنامه بريتانيايي «گاردين» نيز مينويسد: «پيشبيني ميشود اين كريدور ترانزيتي در نهايت شامل خطوط راهآهن، خطوط لوله انتقال نفت و گاز و همچنين كابلهاي فيبر نوري براي تسهيل جابجايي كالا و افراد باشد».
اين روزنامه ميافزايد كه هزينه ساخت اين پروژه نه از سوي دولت آمريكا، بلكه توسط شركتهاي خصوصي تأمين خواهد شد.
در همين حال، نشريه «پولتيكو» به نقل از سه مقام ارشد آمريكايي جزئيات بيشتري را فاش كرده و گزارش ميدهد: «ارمنستان با اعطاي حق انحصاري توسعه كريدور زنگزور به آمريكا براي مدت 99 سال موافقت كرده است. آمريكا نيز اين زمين را به يك كنسرسيوم جهت توسعه خطوط راهآهن، نفت، گاز، فيبر نوري و احتمالاً خطوط انتقال برق، اجاره خواهد داد».
سود ميلياردي آمريكا و تلاش براي حذف ايران، روسيه و چين
وبسايت خبري «آكسيوس» ضمن ارائه جزئيات تكميلي، مدعي شده است كه ارمنستان در مذاكرات با دولت ترامپ، از مقاومت ديرينه خود در مورد اين كريدور عقبنشيني كرده است.
اين رسانه آمريكايي مينويسد: «ارمنستان موافقت كرده كه اجازه دهد يك كريدور 43.5 كيلومتري در خاكش توسط آمريكا توسعه يابد و «جاده ترامپ براي صلح و رفاه بينالمللي» ناميده شود».
آكسيوس با اشاره به منافع اقتصادي واشنگتن تأكيد ميكند: «آمريكاييها از اين مسير تجاري جديد سالانه ميلياردها دلار سود خواهند برد. روسيه، ايران و چين نفوذ خود را در منطقهاي كه آن را متعلق به خود ميدانستند، از دست ميدهند».
امتيازات واشنگتن به ارمنستان و آذربايجان در ازاي كريدور
به نوشته آكسيوس، دولت ترامپ به نيكول پاشينيان، نخستوزير ارمنستان، اين پيام را منتقل كرده كه اگر اجازه دهد آمريكا اين كريدور را توسعه دهد، واشنگتن را به عنوان «دوست و سدي قدرتمند در برابر تهاجمات بعدي جمهوري آذربايجان» خواهد يافت.
از سوي ديگر، «پولتيكو» گزارش ميدهد كه جمهوري آذربايجان نيز علاوه بر دسترسي بدون مانع به نخجوان، امتيازات قابل توجهي از واشنگتن دريافت خواهد كرد.
به طور مشخص، آمريكا با لغو «متمم 907» كه كمك مستقيم نظامي به باكو را ممنوع ميكرد، محدوديتهاي همكاري دفاعي با اين كشور را از ميان برميدارد.
اگرچه رؤساي جمهور آمريكا پس از حوادث 11 سپتامبر اين قانون را تعليق ميكردند، اما باقي ماندن آن در جعبهابزار واشنگتن همواره موجب نارضايتي الهام علياف، رئيسجمهور آذربايجان، بود.
پشت پرده ديپلماسي آمريكا و نقشآفريني تركيه
روند دستيابي به اين توافق از ماه مارس و با سفر غيرمنتظره استيو ويتكاف، فرستاده ويژه كاخ سفيد، از مسكو به باكو آغاز شد.
آكسيوس مدعي است كه پيشنهاد اوليه از سوي دولت قطر مطرح شده بود. پس از سفر به باكو، ويتكاف اين پرونده را به يكي از اعضاي تيم خود به نام «آريه لينگستون» كه از نزديكان جارد كوشنر، داماد ترامپ، است واگذار كرد. لينگستون پنج بار به منطقه، از جمله ارمنستان، سفر كرد.
در اين ميان، تلويزيون دولتي تركيه (TRT) نيز گزارش داده كه آنكارا نقشي كليدي اما بيسروصدا در اين توافق ايفا كرده است.
اين شبكه ميگويد: «تركيه بيصدا عمل كرد اما نقشي راهبردي در ترويج گفتگو ميان طرفين داشت». به گفته اين منبع، مقامات تركيه، از جمله رئيسجمهور اردوغان و هاكان فيدان، وزير امور خارجه، در ماههاي اخير همكاري گستردهاي با آذربايجان و ارمنستان داشتهاند.
واكنشهاي تحليلگران: مسكو و تهران براي مقابله تحريك ميشوند
اين توافق كه با محوريت كامل واشنگتن شكل گرفته، نگراني تحليلگران را برانگيخته است.
تحليلگران «مركز كارنگي» ميگويند: «تاريخ نشان ميدهد وقتي يكي از پايتختهاي ميانجي تلاش ميكند فرآيند صلح را رهبري كند، پايتختهاي رقيب با اخلال در پيشرفت، به آن واكنش نشان ميدهند».
آنها ميافزايند: «واشنگتن با در دست گرفتن رهبري، به مسكو و تهران و ديگر رقباي احتمالي در سطوح محلي و جهاني بهانهاي براي مانعتراشي و بالا بردن هزينه سياسي توافق صلح احتمالي خواهد داد».
شبكه «يورونيوز» نيز اشاره ميكند: «نشست روز جمعه در واشنگتن پيام قدرتمندي به مسكو ارسال خواهد كرد مبني بر اينكه دو كشور آمادهاند اختلافات خود را بدون روسيه حل كنند».
نشست سران در كاخ سفيد و اعلام رسمي ترامپ
دونالد ترامپ، رئيسجمهور آمريكا، در شبكه اجتماعي Truth Social نوشت: «مشتاقانه منتظر ميزباني از الهام علياف، رئيسجمهور آذربايجان و نيكول پاشينيان، نخستوزير ارمنستان، در كاخ سفيد براي يك اجلاس صلح تاريخي هستم».
وي افزود: «دولت من مدت زمان زيادي با هر دو طرف كار كرده است. رئيسجمهور علياف و نخستوزير پاشينيان براي يك مراسم رسمي امضاي صلح به من در كاخ سفيد ملحق خواهند شد. آمريكا قراردادهاي دوجانبهاي را با هر دو كشور براي پيگيري فرصتهاي اقتصادي امضا خواهد كرد تا پتانسيل كامل منطقه قفقاز جنوبي را آزاد كنيم».
برنامه ديدارها در واشنگتن كه رهبران ارمنستان و آذربايجان از روز گذشته به آنجا سفر كردهاند، بسيار فشرده است. ديدارهاي دوجانبه و سهجانبه براي امضاي اسناد برنامهريزي شده است.
با اين حال، طرف ارمني رسماً تنها برگزاري ديدارها را تأييد كرده و در مورد امضاي سند يا بيانيه سكوت كرده است. اما رسانههاي بينالمللي از امضاي يك توافقنامه چارچوب صلح در پايان اين نشستها خبر ميدهند.
برچسب:
،
ادامه مطلب
امتیاز دهید:
رتبه از پنج:
0
بازدید:
